سلامت هم «گران» شد!

به گزارش خبرنگار مهر، شرایط اقتصادی حاکم بر جامعه، تحریم ها و…، باعث شده تا بازار ارز و طلا به شدت متلاطم و پرنوسان شود، به گونه ای که نمی توان یک نرخ ثابت ارز یا طلا را برای مدت یک روز در نظر گرفت. لذا، در چنین شرایطی، قیمت خیلی از کالاها و خدمات مورد نیاز مردم؛ روند افزایشی داشته و گران شده است. در این بین، کالای سلامت هم تحت تاثیر همین شرایط قرار گرفته و اخیرا؛ شاهد قیمت اقلام دارویی و البته، خدمات درمانی هستیم که باعث شده «سلامت» هم گران شود.

اما، یک تفاوت میان گرانی سلامت و سایر کالاها و خدمات، وجود دارد و آن هم؛ خطر خوددرمانی ناشی از گرانی هزینه های درمانی و دارویی است. زیرا، عارضه های خوددرمانی، علاوه بر اینکه سلامت بیماران را تهدید می کند؛ می تواند هزینه های نظام سلامت را نیز به شدت تحت تاثیر قرار داده و افزایش دهد.

سیر صعودی قیمت دارو

قیمت دارو از ابتدای سال جاری، به دفعات دچار تغییر شده است، به طوری که بیمه ها نتوانسته اند آن طور که باید و شاید؛ قیمت های جدید داروها را تحت پوشش قرار دهند و در نتیجه آن، هزینه های دارویی بیماران به شدت افزایش یافته است.

سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با هشدار نسبت به وضعیت تأمین دارو در کشور، گفت: امروز با کمبود جدی و بحرانی دارو در کشور مواجه هستیم و از سوی دیگر، به دلیل مشکلات تأمین مواد اولیه وارداتی، شاهد افزایش قیمت دارو نیز هستیم.

وی افزود: کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، به دولت هشدار داد که باید یک نقشه راه مدون، مشخص و قابل اجرا برای جبران آثار تحریم‌ها و جنگ در حوزه سلامت تدوین شود؛ چراکه اگر برای بی‌اثر کردن تحریم‌ها و مدیریت آثار جنگ در حوزه سلامت برنامه اجرایی نداشته باشیم، در آینده با خسارت‌های جبران‌ناپذیری مواجه خواهیم شد.

اسحاقی با انتقاد از وضعیت بازار دارو، تصریح کرد: متأسفانه دولت نسبت به کنترل و نظارت بر قیمت دارو کاملاً بی‌توجه بوده و هیچ نظارت مؤثری در این حوزه اعمال نمی‌شود و امروز باید اذعان کرد که در جنگی که مردم در داخل کشور با افزایش قیمت دارو با آن مواجه هستند، دولت شکست خورده و این موضوع موجب تأسف است. دولت باید با اراده‌ای قوی برای ساماندهی بازار دارو وارد عمل شود.

وی همچنین از عملکرد قوه قضائیه در این زمینه انتقاد کرد و گفت: سکوت قوه قضائیه در برابر افزایش بی‌رویه قیمت‌ها و زمینه‌های فساد در بازار دارو قابل تأمل است. انتظار می‌رود دستگاه قضایی با رویکردی فعال‌تر و قاطع‌تر نسبت به تخلفات و نابسامانی‌های بازار دارو ورود کند.

مطالبات شرکت های دارویی از دولت

مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو، با عنوان این مطلب که در برخی موارد ناچار به اصلاح قیمت داروها شده‌ایم، گفت: افزایش هزینه‌های تولید، حمل‌ونقل، تغییر سیاست‌های ارزی و خروج برخی اقلام از ارز ترجیحی از عوامل مؤثر بر اصلاح قیمت‌ها است.

وی، یکی از بزرگ‌ترین مشکلات صنعت دارو را بدهی‌های دولت و سازمان‌های بیمه‌گر دانست و افزود: مطالبات بخش خصوصی از بیمه‌ها در برخی موارد بیش از ۱۰ ماه و مطالبات از دولت بیش از یک سال به تأخیر افتاده است؛ موضوعی که توان شرکت‌ها برای خرید مواد اولیه، تأمین ارز و ادامه تولید را کاهش می‌دهد.

پیرصالحی با اشاره به همکاری بانک مرکزی در تأمین و تخصیص ارز شرکت‌های دارویی، افزود: زمانی که شرکت‌ها نقدینگی کافی برای خرید ارز و تأمین هزینه‌های تولید ندارند، فرآیند تأمین مواد اولیه با مشکل مواجه می‌شود.

تعیین قیمت دارو بر اساس هزینه تولید

عباس کبریایی زاده، رئیس هیئت مدیره فدراسیون اقتصاد سلامت، با عنوان این مطلب که قیمت‌گذاری دارو باید با در نظر گرفتن هزینه واقعی تولید، گفت: شرایط تأمین مواد اولیه و قیمت نمونه وارداتی انجام شود و فاصله غیرمنطقی قیمت داروی داخلی با نمونه‌های خارجی، تداوم فعالیت اقتصادی تولیدکنندگان را با مشکل مواجه می‌کند. نمی‌توان انتظار داشت داروی ایرانی با قیمت بسیار پایین‌تر از نمونه مشابه ترکیه‌ای یا هندی عرضه شود و در عین حال، تولیدکننده نیز بتواند فعالیت اقتصادی خود را ادامه دهد.

وی درباره اعتبارات سازمان‌های بیمه‌گر نیز اظهار داشت: زمانی که قیمت دارو افزایش پیدا می‌کند، اعتبارات سازمان‌های بیمه‌گر نیز باید متناسب با آن افزایش یابد؛ در غیر این صورت، فشار هزینه‌ای در نهایت به مصرف‌کننده منتقل می‌شود و پرداخت از جیب مردم افزایش پیدا می‌کند.

کبریایی‌زاده ادامه داد: یکی از دلایل نارضایتی مردم از وضعیت موجود نیز همین افزایش پرداخت از جیب است. زمانی که اعتبارات بیمه‌ای متناسب با افزایش قیمت کالاهای سلامت رشد نمی‌کند، سهم بیشتری از هزینه درمان بر دوش خانوار قرار می‌گیرد. بنابراین، اصلاح قیمت دارو بدون اصلاح هم‌زمان منابع و اعتبارات بیمه‌ای نمی‌تواند به تعادل در بازار سلامت منجر شود.

درمان گران شده است

هرچند که بیشترین سهم هزینه های درمان متوجه دارو است، اما نمی توان به افزایش سایر هزینه های درمان بی اعتنا بود. هزینه عمل های جراحی، خدمات تصویربرداری های پزشکی، آزمایش های پزشکی، خدمات فیزیوتراپی، دندانپزشکی و…، دستخوش شرایط اقتصادی حاکم بر جامعه قرار دارند و امروز می بینیم که بیمارستان های دولتی، مملو از بیمارانی است که توان پرداخت هزینه های درمان را ندارند.

سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، گفت: امروز قیمت برخی تجهیزات حیاتی به شکل نگران‌کننده‌ای افزایش یافته است؛ به‌گونه‌ای که تنها یک دریچه آئورت حدود ۱.۴ میلیارد تومان هزینه دارد و هیچ‌یک از بیمه‌ها آن را تحت پوشش قرار نمی‌دهند. همچنین قیمت یکی دیگر از دریچه‌های قلب به حدود ۴.۲ میلیارد تومان رسیده است که این هزینه‌های سنگین عملاً بسیاری از بیماران را از ادامه روند درمان منصرف می‌کند.

وی افزود: افزایش قیمت تجهیزات مصرفی و ملزومات پزشکی، به‌ ویژه در حوزه قلب و عروق، در کنار نبود پوشش مناسب بیمه‌ای، موجب شده است برخی بیماران درمان خود را نیمه‌کاره رها کنند یا اساساً از انجام درمان صرف‌نظر کنند.

خوددرمانی در منزل

یکی از آثار زیانبار گران شدن هزینه های درمان، گرایش به خوددرمانی در منزل است. زیرا، گران بودن قیمت دارو و سایر خدمات درمانی؛ قشر آسیب پذیر جامعه را مجبور می کند که قید درمان پزشکی را بزند و به سمت خوددرمانی روی بیاورد. در حالی که این قبیل اقدامات، پیامدهای ناگواری برای سلامت بیمار و نظام سلامت کشور دارد.

در همین حال، افزایش ۴۵ درصدی مراجعات به مراکز درمانی دولتی در سه‌ ماهه نخست امسال، از تغییر مسیر بیماران در نظام سلامت حکایت دارد.

شلوغ شدن راهروهای درمانگاه های بیمارستان های دولتی در این روزها، به خوبی نشان می دهد که مردم در پرداخت هزینه های درمان بیماری، با مشکل مواجه اند و ناچارند یا به بخش دولتی بیایند و یا اینکه در منزل به خوددرمانی بپردازند.

سلامت هم لاکچری شد

مواجهه بیماران با هزینه های سنگین دارو و درمان، این ذهنیت را شکل می دهد که سلامت هم یک خدمت «لاکچری» شده است که هر کسی نمی تواند هزینه آن را بپردازد.

وقتی قیمت یک ورق قرص استامینوفن کدئین و یا کپسول آموکسی سیلین، از سال گذشته تا امروز سه برابر شده است و هزینه تزریق آمپول و سرم نیز به مثابه شرایط اقتصادی کشور، افزایش یافته است؛ باید بپذیریم که خیلی از اقشار جامعه حتی پول تزریقات را هم ندارند. بنابراین، قید سلامت را می زنند.