ریحانه اسکندری: بر اساس آمار رسمی ثبت‌شده در سامانه مدیریت فروش و اکران سینما (سمفا)، سالن‌های سینمایی کشور در بازه زمانی پنجشنبه ۲۹ مرداد تا پنجشنبه ۵ شهریور ۱۴۰۵ (با محوریت هفته منتهی به چهارشنبه ۴ شهریور) در مجموع ۱۷ هزار سانس پذیرای ۳۵۰ هزار و ۶۳۷ مخاطب بودند. مجموع درآمد حاصل از بلیت‌فروشی سینماهای سراسر کشور در این مدت به رقم ۴۶ میلیارد تومان (معادل ۴۶۰ میلیارد ریال) رسید.

نخستین روز این بازه زمانی، یعنی پنجشنبه ۲۹ مرداد ۱۴۰۵، با ثبت فروشی بالغ بر ۹.۴ میلیارد تومان به پایان رسید که مبنای مثبتی برای درآمد هفتگی ایجاد کرد. ارزیابی عملکرد سالن‌ها نشان می‌دهد که میانگین درآمد ثبت‌شده به ازای هر سانس سینمایی در سراسر کشور رقمی معادل ۲.۷ میلیون تومان بوده است.

مقایسه آماری با هفته‌های گذشته و دوره مشابه سال قبل

بررسی مقایسه‌ای آمار فروش نشان‌دهنده رشد تدریجی درآمد گیشه در هفته نخست شهریور نسبت به هفته‌های پیشین است. در هفته منتهی به ۲۸ مرداد ۱۴۰۵، گیشه سینماها رقمی حدود ۴۳.۸ میلیارد تومان را با میزبانی از ۳۲۸ هزار تماشاگر ثبت کرده بود. مقایسه این دو شاخص از رشد ۵ تا ۷ درصدی درآمد کل (معادل ۲.۲ میلیارد تومان افزایش) و رشد نزدیک به ۷ درصدی حجم مخاطبان خبر می‌دهد.

این مقایسه زمانی که با بازه ۱۷ تا ۲۳ مرداد (دو هفته قبل) انجام شود، ابعاد ملموس‌تری پیدا می‌کند. در آن برهه، به دلیل هم‌زمانی با ایام سوگواری و تعطیلی سه‌روزه سالن‌های سینما، فروش کل کشور به ۳۵.۲۱۵ میلیارد تومان و تعداد مخاطبان به ۲۵۱ هزار و ۲۷۱ نفر تقلیل یافته بود. مقایسه داده‌ها حاکی از جهش ۳۰.۶ درصدی در میزان فروش و افزایش ۱۰۰ هزار نفری تعداد مخاطبان در هفته جاری است.

در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته (هفته اول شهریور ۱۴۰۴)، فروش کل آثار روی پرده رقمی حدود ۴۱ میلیارد تومان ثبت شده بود. تطبیق این ارقام نشان‌دهنده رشد ۱۲.۲ درصدی ارزش اسمی گیشه در شهریور ۱۴۰۵ نسبت به شهریور ۱۴۰۴ است که این تغییر عمدتاً تحت تأثیر اصلاح قیمت بلیت و تغییر ترکیب آثار در حال نمایش شکل گرفته است.

بررسی وضعیت فیلم‌های شاخص و تازه‌واردهای چرخه اکران

جدول اکران در هفته منتهی به ۵ شهریور ۱۴۰۵ تحت تأثیر رقابت فشرده آثار درام اجتماعی و کمدی قرار داشت که سهم عمده‌ای از سانس‌ها و بلیت‌های فروخته‌شده را به خود اختصاص دادند.

فیلم سینمایی «زنده‌شور» به تهیه‌کنندگی و کارگردانی کاظم دانشی که اکران سراسری خود را از ۲۴ تیر آغاز کرده است، در این هفته نیز موقعیت خود را در صدر جدول فروش حفظ کرد. این اثر با جذب ۱۴۱ هزار مخاطب در طول هفته، به فروش ۱۹ میلیارد و ۴۲۸ میلیون تومان دست یافت و مجموع فروش تجمیعی خود را به ۱۲۰ میلیارد و ۱۷۸ میلیون تومان رساند. داستان این درام حقوقی-جنایی به روایت حوادث یک شب از زندگی کاری نماینده دادستان در جریان اجرای یک حکم اعدام می‌پردازد.

فیلم سینمایی «استخر» به کارگردانی سروش صحت، دیگر اثر اکران شده از ۲۴ تیر، در جایگاه دوم جدول فروش هفتگی قرار گرفت. این فیلم در هفته گذشته رقمی نزدیک به ۱۶ میلیارد تومان فروش داشت و فروش کل خود را به ۱۰۷ میلیارد و ۷۸۴ میلیون تومان ارتقا داد. این اثر درام با رگه‌های کمدی و لایه‌های روان‌شناختی توانسته است تداوم اقبال مخاطبان را حفظ کند.

فیلم سینمایی «سقف» به کارگردانی ابراهیم امینی و تهیه‌کنندگی سعید خانی که از روز چهارشنبه ۲۸ مرداد روی پرده رفته است، نخستین هفته کامل اکران خود را سپری کرد. این اثر کمدی سیاه که روایتگر چالش‌های یک خانواده در جریان جنگ ۱۲ روزه است، در این بازه زمانی با فروش ۲۵ هزار و ۳۰۶ بلیت، درآمد ۳ میلیارد و ۴۵۱ میلیون تومانی را ثبت کرد.

فیلم کمدی «ماجراجویی در جزیره جیمز باند» ساخته بهمن گودرزی که اکران خود را از اواخر سال گذشته آغاز کرده است، در هفت روز گذشته ۲ میلیارد و ۶۹۵ میلیون تومان فروش داشت و مجموع فروش تجمیعی خود را به ۱۱۵ میلیارد و ۴۲۶ میلیون تومان رساند.

چرخه اکران از روز چهارشنبه ۴ شهریور شاهد اضافه شدن دو اثر جدید بود. فیلم کمدی «ناپلئون در باغ زردآلو» ساخته حامد محمدی با بازی سعید آقاخانی و امیر جعفری در نخستین روزهای نمایش به فروش ۱۴۲ میلیون تومانی (فروش کل ۱۶۳ میلیون تومان) دست یافت. هم‌زمان، انیمیشن سینمایی «سفینه نجات» به کارگردانی هادی محمدیان با ثبت فروش ۱۲۸ میلیون تومانی در روزهای نخست، فروش تجمیعی ۲۲۶ میلیون تومان را در سامانه سمفا به ثبت رساند.

سایر آثار روی پرده از جمله «آنتیک» با کل فروش ۶۱.۲ میلیارد تومان، «تهران کنارت» با کل فروش ۵۵.۱ میلیارد تومان، «تاکسیدرمی» با ۱۷.۳ میلیارد تومان، «سفر به لیمونیا» با ۱۳.۶ میلیارد تومان و «لباس شخصی» با ۵.۸ میلیارد تومان، فروش هفتگی زیر یک میلیارد تومان را تجربه کردند.

خلاصه آمار و شاخص‌های فروش آثار سینمایی

جدول زیر خلاصه‌ای از آمار فروش و عملکرد آثار سینمایی روی پرده را بر اساس داده‌های سامانه سمفا تا تاریخ ۴ شهریور ۱۴۰۵ ارائه می‌دهد:

«زنده‌شور»؛ ادامه دغدغه‌های جنایی کاظم دانشی

«زنده‌شور» را می‌توان ادامه دغدغه‌های کاظم دانشی در پرداختن به پرونده‌های جنایی و نسبت فرد با ساختار قضایی دانست. دانشی پیش‌تر با «علفزار» و فیلمنامه «بی‌بدن» به سراغ پرونده‌های جنایی رفته بود و حالا این مضمون را در فیلمی دیگر دنبال کرده است. این تداوم موضوعی، نشان می‌دهد مواجهه با جرم، قانون و پیامدهای تصمیم‌های قضایی به یکی از محورهای اصلی جهان سینمایی او تبدیل شده است.

«استخر»؛ امضای آشنای سروش صحت

«استخر» سومین تجربه سروش صحت در سینمای بلند است و در امتداد مسیری قرار می‌گیرد که او با «جهان با من برقص» و «صبحانه با زرافه‌ها» ساخته است. سینمای صحت معمولاً به جای تکیه بر شوخی‌های مستقیم، از طنز برای نزدیک‌شدن به موقعیت‌های تلخ و پیچیدگی‌های روابط انسانی استفاده می‌کند. حضور سورنا صحت، فرزند این کارگردان، نیز یکی از نکات قابل توجه تولید فیلم است و همکاری پدر و پسر را به مقابل دوربین کشانده است.

«سقف»؛ تجربه جمعی جنگ، سوژه یک فیلم خانوادگی

نقطه قابل توجه «سقف» در نحوه نگاه آن به جنگ است. ابراهیم امینی گفته که قصد داشته تجربه‌ای را روایت کند که بخش بزرگی از مردم در جریان جنگ ۱۲ روزه با آن مواجه شدند؛ ترک خانه، جابه‌جایی و زندگی در فضایی موقت. به این ترتیب، جنگ در فیلم بیشتر بهانه‌ای برای آشکارشدن واکنش آدم‌ها در شرایط بحرانی است تا موضوعی برای بازسازی میدان نبرد.

«ماجراجویی در جزیره جیمز باند»؛ کمدی ایرانی با نسخه‌ای متفاوت از لوکیشن خارجی

یکی از ویژگی‌های قابل توجه این فیلم، استفاده از لوکیشن تایلند برای ساخت یک کمدی ماجراجویانه است؛ انتخابی که فیلم را از فضای متداول کمدی‌های شهری ایران جدا می‌کند. بهمن گودرزی پیش از این نیز با «هاوایی» تجربه ساخت یک کمدی متکی بر موقعیت‌های خارج از ایران را داشته و در اینجا نیز از سفر و فضای توریستی به عنوان بخشی از موتور کمدی استفاده کرده است.

«ناپلئون در باغ زردآلو»؛ بازگشت یک زوج کمدی به پرده

یکی از نکات «ناپلئون در باغ زردآلو» را باید در کنار هم قرار گرفتن دوباره سعید آقاخانی و امیر جعفری جست‌وجو کرد؛ دو بازیگری که پیش‌تر در «چهاردیواری» نیز هم‌بازی بوده‌اند. از سوی دیگر، حامد محمدی سابقه قابل توجهی در فیلمنامه‌نویسی و ساخت کمدی دارد و پیش‌تر آثاری چون «چهار انگشت» و «اکسیدان» را در این حوزه ساخته است. بنابراین فیلم از ابتدا روی ترکیبی آشنا برای مخاطب کمدی حساب باز کرده است.

«سفینه نجات»؛ تجربه تازه هادی محمدیان در جهان علمی‌تخیلی

«سفینه نجات» در کارنامه هادی محمدیان یک تغییر مسیر  محسوب می‌شود. کارگردان «شاهزاده روم»، «فیلشاه» و «بچه زرنگ» این بار به جای روایت‌های آشناتر، سراغ یک جهان علمی‌تخیلی و فضایی رفته است. تولید فیلم نیز حدود دو سال و نیم طول کشیده و «سفینه نجات» نخستین همکاری محمدیان و محمدامین همدانی در مقام کارگردان و تهیه‌کننده است.

تحلیل ساختاری گیشه و انباشت درآمدی

تحلیل داده‌های سامانه سمفا نشان‌دهنده قطبی‌شدن شدید درآمدها در ساختار اکران سینمای ایران است. در هفته منتهی به ۵ شهریور ۱۴۰۵، مجموع فروش دو فیلم صدر جدول یعنی «زنده‌شور» و «استخر» به ۳۵.۴۲۸ میلیارد تومان رسید. این رقم معادل ۷۷ درصد از کل گردش مالی ۴۶ میلیارد تومانی سینماهای کشور در این هفته است.

توزیع سانس‌ها و صندلی‌ها در پردیس‌های سینمایی اصلی کشور نشان می‌دهد که آثار پرفروش با تصاحب سانس‌های پرمخاطب، شانس سایر آثار مجاور را برای جذب تماشاگر کاهش داده‌اند. در حالی که دو اثر صدرنشین گیشه میانگین اشغال سالن بالایی را تجربه کرده‌اند، بیش از هشت اثر دیگر روی پرده به صورت تجمیعی تنها ۲۳ درصد از سهم بازار را در اختیار داشته‌اند.

این عدم توازن درآمدی، ریسک اقتصادی اکران را برای فیلم‌های مستقل، آثار کودک و فیلم‌های اجتماعی کم‌هزینه افزایش داده و تمرکز سرمایه را در چند عنوان محدود که از پشتیبانی تبلیغاتی و سالن‌های متعدد بهره‌مند هستند، تشدید کرده است.

گیشه سینمای ایران در هفته نخست شهریور ۱۴۰۵ با تکیه بر فروش آثار پرمخاطب تابستانی، سطح درآمدی خود را در کانال ۴۶ میلیارد تومان حفظ کرد. با وجود رشد نسبی فروش نسبت به هفته‌های گذشته و دوره مشابه سال قبل، اتکای ناتوازن گیشه به تعداد محدودی از فیلم‌ها، پایداری اقتصادی مجموع کل اکران را آسیب‌پذیر نگه‌داشته است. پایداری رونق گیشه در ادامه فصل تابستان منوط به عملکرد آثار تازه‌وارد و ایجاد تنوع در تخصیص سانس‌های سینمایی خواهد بود.

۵۹۲۴۴